DỊCH TỄ HỌC UNG THƯ TUYẾN GIÁP

Ung thư tuyến giáp có khoảng 567.000 trường hợp mới mắc trên toàn thế giới, xếp ở vị trí thứ chín về tỷ lệ mắc. Tỷ lệ mới mắc toàn cầu ở phụ nữ là 10,2 trên 100.000 dân cao gấp 3 lần so với nam giới. Căn bệnh này chiếm 5,1% tổng gánh nặng ung thư nữ ước tính, hoặc 1 trong 20 chẩn đoán ung thư năm 2018. Tỷ lệ tử vong do căn bệnh này thấp hơn nhiều, với tỷ lệ từ 0,4% đến 0,5% ở nam và nữ, và ước tính khoảng 41.000 ca tử vong. Tỷ lệ mới mắc cao gấp 4 và 5 lần ở nam và nữ ở những nước có HDI cao hơn so với những nước có HDI thấp hơn, tương ứng, mặc dù tỷ lệ tử vong, ngược lại, khá giống nhau. Tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp cao nhất ở cả nam và nữ tại Hàn Quốc, đây cũng là bệnh ung thư được chẩn đoán thường gặp nhất ở phụ nữ. Tỷ lệ mắc bệnh ở nữ cao hơn nhiều so với nam giới ở các khu vực có tỷ lệ mắc bệnh cao, bao gồm Bắc Mỹ (đáng chú ý là ở Canada), Úc / New Zealand, cũng như Đông Á; tỷ lệ nữ cũng cao ở một số quốc gia ở Thái Bình Dương, bao gồm New Caledonia và Polynesia thuộc Pháp.

Nguyên nhân của ung thư tuyến giáp không được hiểu rõ. Yếu tố nguy cơ duy nhất được xác định rõ ràng đối với ung thư tuyến giáp là bức xạ ion hóa, đặc biệt là khi tiếp xúc với thời thơ ấu, mặc dù có bằng chứng cho thấy các yếu tố khác (béo phì, hút thuốc, phơi nhiễm nội tiết tố và một số chất gây ô nhiễm môi trường) có thể đóng vai trò.Tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp đã gia tăng ở nhiều quốc gia kể từ đầu những năm 1980 phần lớn là do chẩn đoán ung thư tuyến giáp dạng nhú tăng lên thông qua thay đổi chẩn đoán, cải thiện phát hiện và chẩn đoán các khối u này . Phần lớn tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp ngày càng tăng được cho là do chẩn đoán quá mức, đặc biệt là sau khi giới thiệu các kỹ thuật chẩn đoán mới. Ở phụ nữ, chẩn đoán quá mức được ước tính chiếm 90% các trường hợp mới được chẩn đoán ở Hàn Quốc; từ 70% đến 80% tại Hoa Kỳ, Ý, Pháp và Úc; và khoảng 50% tại Nhật Bản, các nước Bắc Âu, Anh và Scotland.

Tại Việt Nam, theo Globocan 2018, ung thư tuyến giáp đứng hàng thứ 9 trong tất cả các loại ung thư cả hai giới (sau ung thư gan, phổi, dạ dày, vú, trực tràng, thanh quản, lơ-xê-mi, đại tràng) và đứng hàng thứ 5 ở nữ giới (sau ung thư vú, phổi, dạ dày, gan).

 Ung thư tuyến giáp có 5418 ca mắc mới, chiếm tỉ lệ 3,54% trong tất cả các loại ung thư, trong đó nữ giới chiếm 4538 ca (6,1% ung thư ở nữ giới), nam/nữ = 1/5.

Tử vong do bệnh là 528 ca, chiếm tỉ lệ 0.49%, đứng hàng thứ 22, trong khi đó tử vong do bệnh đứng đầu lần lượt là (1)gan, (2)phổi, (3)dạ dày, (4)vú, (5)lơ-xê-mi, (6)trực tràng, (7)thanh quản, (8)đại tràng...Tóm lại, ung thư tuyến giáp không còn là bệnh ít gặp, cùng với sự phát triển của các phương tiện chẩn đoán, ý thức về sức khoẻ, mức sống tăng lên, chúng ta có thể phát hiện sớm bệnh ung thư tuyến giáp. Điều này mang lại hiệu quả điều trị rất lớn, giảm nhẹ gánh nặng ung thư cho Việt Nam và Thế giới.

 (GLOBOCAN 2018)

BSCKI NGUYỄN DUY TRÌ

BV UNG BƯỚU TPHCM